Do pobrania:

* Karta oceny pracy * Zgoda na przetwarzanie danych osobowych * Ankieta dla uczestników etapu okręgowego *
* Przykładowe pytania na część ustną II etapu * Literatura nautologiczna *

Tematy I etapu XXXVI Olimpiady Geograficznej

Temat A

Panorama (widok) - wpływ działalności człowieka na krajobraz wybranego obszaru

Praca do wykonania w formie posteru

Wybierz kulminację terenu położoną w granicach Twojego województwa, dokonaj charakterystyki krajobrazu widocznego z tego miejsca oraz oceń wpływ działalności człowieka na ten krajobraz.

Uwaga: dopuszcza się możliwość wykonania panoramy obszarów nie przekształconych (w minimalnym stopniu przekształconych) przez człowieka. W takim przypadku należy odpowiednio przekształcić tytuł opracowania.

Wytyczne do wykonania pracy

1. Wykonaj panoramę (szkic terenu, montaż fotografii) w taki sposób, aby wiernie oddawała cechy obserwowanego terenu.

2. Dokonaj krótkiej charakterystyki fizycznogeograficznej zilustrowanego panoramą obszaru.

3. Oceń stopień przekształcenia środowiska przyrodniczego rozpatrywanego terenu przez działalność człowieka oraz dokonaj oceny zasadności dokonanych przekształceń.

4. Zwięźle przedstaw własne propozycje zmian, które powinny nastąpić na przedstawiony obszarze (i oceń możliwości wprowadzenia tych zmian) lub uzasadnij celowość pozostawiania obszaru w obecnym stanie.

5. Sporządź dodatkową (oprócz panoramy) dokumentację (mapy, wykresy, tabele, itp.), użyteczną w sporządzanym opracowaniu.

6. Wykonaj poster.

Kryteria oceny pracy

Temat B

Powiązania przestrzenne miasta X

Praca do wykonania w formie opracowania tekstowego

Wytyczne do wykonania pracy

1. Wybierz miasto położone w Twoim regionie i liczące do 50 tys. mieszkańców.

2. Krótko scharakteryzuj badane miasto, uwzględniając jego położenie (w tym komunikacyjne), ludność i gospodarkę.

3. Powiązania należy określić na podstawie co najmniej trzech z wymienionych rodzajów:

a) dojazdów do pracy do wybranych znaczących obiektów gospodarczych (przemysłowych, usługowych),

b) dojazdów uczniów do wybranych szkół ponadpodstawowych (uwzględnić także należy uczniów mieszkających w internatach),

c) miejsc zamieszkania klientów w wybranych większych obiektach handlowych,

d) miejsc pochodzenia surowców do produkcji w wybranych zakładach przemysłowych,

e) miejsc przeznaczenia produktów wytworzonych w wybranych zakładach przemysłowych,

f) powiązań komunikacyjnych w promieniu 30 km (na podstawie rozkładów jazdy pociągów i autobusów).

4. Opisz krótko sposób przeprowadzonych badań.

5. Sporządź zestawienia tabelaryczne i mapy zasięgu badanych powiązań oraz na ich podstawie mapę syntetyczną, określającą granice najintensywniejszego zasięgu oddziaływania miasta.

6. Opisz i wyjaśnij, na podstawie zestawień tabelarycznych i map, zbadane powiązania oraz oceń zgodność zbadanego zasięgu oddziaływania miasta z zasięgiem granic administracyjnych gminy lub powiatu (jeśli przedmiotem analizy było miasto powiatowe).

Kryteria oceny pracy

Temat C

Fizycznogeograficzna charakterystyka niewielkiego jeziora lub stawu

Praca do wykonania w formie opracowania tekstowego

Wytyczne do wykonania pracy

Opisz niewielkie jezioro lub staw (powierzchnia do 1 km²) w Twoim regionie.

1. Przedstaw jego położenie i scharakteryzuj genezę.

2. Opisz roślinność porastającą brzegi jeziora i wkraczającą w jego wody

3. Przedstaw (w miarę możliwości) stan czystości wód jeziora.

4. Opisz zagospodarowanie jego brzegów (w tym ewentualne obiekty turystyczne).

5. Przedstaw własne propozycje dotyczące możliwości wykorzystania jeziora lub stawu.

6. Wykonaj dokumentację w postaci map, fotografii, itp.

Kryteria oceny pracy

Temat D

Kamień w architekturze wybranego miasta lub wybranej gminy

Praca do wykonania w formie opracowania tekstowego

Wytyczne do wykonania pracy

1. Wybierz miejscowość w pobliżu miejsca zamieszkania, która Twoim zdaniem wyróżnia się architekturą, w której wykorzystano ciekawy materiał skalny (kamienny).

Pod pojęciem architektury rozumie się szeroko pojęte elementy antropogeniczne zarówno w formie budynków sakralnych czy świeckich jak i elementy architektury użytkowej takiej jak: okładziny, portale, mury (w tym obronne), bruki, posadzki, płyty nagrobne, rzeźby, pomniki i inne.

2. Uzasadniając wybór, przedstaw w formie opisu obiekty architektoniczne wybranej miejscowości, zwracając uwagę na ich zróżnicowanie.

3. Wykonaj dokumentację fotograficzną lub rysunkową omawianych obiektów ze szczególnym zwróceniem uwagi na wykorzystywany w architekturze materiał skalny.

4. Omów typy skał wykorzystywanych w architekturze, zwracając uwagę na elementy, w których występują różne typy skał, podejmując próbę uzasadnienia takich zastosowań.

5. Opierając się na materiałach archiwalnych i literaturowych, podejmij próbę określenia pochodzenia materiału skalnego występującego w architekturze wybranej miejscowości.

6. Oceń stopień zniszczenia i zagrożenia, jakim podlegają różne skały wykorzystywane w różnych elementach architektonicznych.

7. O ile to możliwe, zlokalizuj miejsca eksploatacji i omów ich historię i stan obecny.

 Kryteria oceny pracy

Temat E

Specyfika przyrodnicza i gospodarcza wysp (zlokalizowanych na morzach i oceanach)

Praca do wykonania w formie opracowania tekstowego

Zagadnienia dotyczące specyfiki środowiska geograficznego wysp mogą być rozpatrywane w odniesieniu do wybranej jednej wyspy lub archipelagu, bądź też w skali globalnej, regionalnej czy też lokalnej (tj. na przykładzie wybranego akwenu oceanicznego lub morskiego).

Wytyczne do wykonania pracy

1. Wybierz obiekt analizy (wyspa, archipelag, akwen oceaniczny/morski). Określ jego położenie i przedstaw charakterystykę środowiska geograficznego tego obszaru (w tym budowę geologiczną i rzeźbę terenu oraz ich wzajemny związek, specyfikę klimatu i świata organicznego).

2. Wymień i opisz bogactwa naturalne i ich wykorzystanie oraz uwarunkowania związane z ich eksploatacją.

3. Przedstaw i omów dawne i współczesne funkcje wysp(y) w ich historycznym rozwoju.

4. Scharakteryzuj położenie wysp(y) względem szlaków żeglugowych. Omów pochodzenie ludności oraz rozwój stosunków społecznych i politycznych.

5. Omów współczesne zewnętrze powiązania komunikacyjne (morskie, lotnicze) i wewnętrzną infrastrukturę komunikacyjną.

6. Przedstaw własną interpretację możliwości (kierunków) rozwoju gospodarczego w obrębie analizowanego obiektu (wysp/y), zachowania walorów jego środowiska naturalnego oraz zaproponuj działania, które mogłyby zapobiec lub ograniczyć rozwój negatywnych zjawisk i procesów.

Kryteria oceny pracy

 Harmonogram zawodów I stopnia:

• do 5 października 2009 r. - przesłanie przez szkoły do Komitetu Okręgowego listy uczniów zgłaszających się do XXXVI Olimpiady,
• do 9 listopada 2009 r. - wykonanie przez zawodników prac konkursowych i przekazanie ich nauczycielom,
• do 15 listopada 2009 r. - przesłanie do Komitetu Okręgowego:
  • prac I etapu,
  • zgłoszeń uczestnictwa zawodników korzystających z przywileju startu bez konieczności przygotowywania pracy.
• do 3 grudnia 2009 r. Komitety Okręgowe informują szkoły o wynikach zawodów I stopnia, zawiadamiają uczestników o dopuszczeniu do zawodów II stopnia oraz o ich miejscu i terminie,
• do 7 grudnia 2009 r. mogą być składane do Komitetów Okręgowych ewentualne odwołania od decyzji o dopuszczeniu do zawodów II stopnia (na piśmie, z uzasadnieniem, za pośrednictwem szkoły). Decyduje data stempla pocztowego,
• do 12 grudnia 2009 r. Komitety Okręgowe przekazują Komitetowi Głównemu ostateczną listę zakwalifikowanych do II etapu.

Planowany termin zawodów II stopnia - 16-17 stycznia 2010 roku. Termin ten może ulec zmianie i zostanie ustalony w porozumieniu z Ministerstwem Edukacji Narodowej.

Wytyczne do wykonania posteru
 

1. Wielkość posteru nie może przekraczać arkusza A0 (841 mm × 1189 mm). Orientacja arkusza (pionowa, pozioma) jest dowolna.

2. Część tytułowa posteru powinna zawierać: imię i nazwisko autora, tytuł posteru, numer olimpiady. Na odwrotnej stronie posteru należy umieścić te same dane, a oprócz nich informację na temat szkoły i klasy, do której uczęszcza autor posteru oraz imię i nazwisko nauczyciela geografii lub opiekuna pracy.

3. „Karta oceny pracy” (wykonana, wypełniona i podpisana zgodnie ze wzorem) powinna być trwale przymocowana (przyklejona) do odwrotnej strony posteru (zobacz wzór „Karty oceny pracy”).

4. Treść posteru powinna obejmować: część tytułową, krótkie wprowadzenie do tematu (cel i zakres badań), omówienie zastosowanych metod, prezentację uzyskanych wyników (tekst wraz z rycinami i tabelami) oraz wniosków (mogą być także w formie graficznej).

5. Wydruk lub rękopis posteru musi być czytelny, przejrzysty i estetyczny. Ważne jest zachowanie właściwych relacji pomiędzy tekstem (nie więcej niż 1000 słów) i komponentami pozatekstowymi (np. fotografiami, rysunkami, tabelami, wykresami itp.). Wielkość czcionki i jej rodzaj powinny wskazywać na rangę zagadnienia (tytuł, podtytuły, tekst, podpisy itd.) i jednocześnie umożliwiać swobodne zapoznanie się z tekstem z odległości 1,5-2,0 m (czcionka w tekście nie powinna być mniejsza niż 16 pkt.). W sposób szczególny powinien wyróżniać się tytuł posteru. Dłuższe fragmenty tekstu należy podzielić na akapity (tekst można też podzielić na kilka części umieszczonych w różnych częściach posteru). W całej pracy należy stosować jednolity, ogólnie stosowany system skrótów.

6. Przypisy. W razie powoływania się na sformułowanie innego autora należy ująć cytat w cudzysłów i opatrzyć go na końcu w sposób jednoznaczny odsyłaczem w postaci cyfry arabskiej, gwiazdki lub innego znaku. Pod linią oddzielającą tekst od przypisów należy w każdym z takich odsyłaczy podać notkę bibliograficzną i stronę, na której znajduje się cytowany fragment tekstu – przypis wskazujący wykorzystanie w pisanej pracy fragmentu istniejącej publikacji powinien mieć układ identyczny jak w przykładach podanych we wskazówkach do innych tematów. Ze względu na formalne wymogi posteru liczbę cytowanych pozycji należy ograniczyć do 5-10.

7. Szata graficzna pracy powinna być estetyczna i czytelna, a wielkością dostosowana do formatu pracy (np. przy wykorzystaniu techniki kserograficznej). Szkice, profile, plany, tabele, diagramy, wykresy należy właściwie rozmieścić, ponumerować i zaopatrzyć w podpisy. Numer i tytuł ilustracji umieszcza się pod nią – jedynie w przypadku tabeli numer i tytuł przyjęto umieszczać nad nią. Nagłówki kolumn w tabelach pisze się z dużej litery. Jeśli praca zawiera fotografie, to należy je trwale wmontować do tekstu, zaopatrzyć w tytuł (zgodnie z treścią) i podać nazwisko wykonawcy zdjęcia.

8. Uwaga ogólna: mapy i inne rysunki wykonane przez Autora posteru mogą być sporządzone zarówno ręcznie, jak i z wykorzystaniem komputera – ocena rysunku nie zależy od rodzaju przyjętej techniki. Niedopuszczalne jest natomiast umieszczanie w pracy map i rysunków wyciętych z atlasów i innych książek. W przypadku umieszczania materiałów ilustracyjnych skopiowanych z innych źródeł konieczne jest powołanie się na nie (analogicznie jak w sytuacji korzystania z czyjegoś tekstu).

9. Poster może być przygotowany jako wydruk (reprodukcja) lub jako kompozycja elementów umieszczonych na arkuszu kartonu. W tym drugim przypadku wszystkie elementy posteru, które nie są bezpośrednio wykonane na arkuszu podkładowym (np. fotografie, rysunki), muszą być do niego trwale przymocowane (najlepiej przyklejone). Zbędne jest foliowanie posteru. Pracę należy zrolować i przesłać w sztywnym opakowaniu (np. rulonie wykonanym z tektury).

Uwaga: jeśli zrolowanie posteru mogłoby spowodować odklejenie się dużych elementów kompozycji, a także w przypadku kłopotów z wysłaniem pocztą rulonu zawierającego poster, można rozciąć gotowy poster na kilka elementów i przesłać go w sztywnej teczce. W takiej sytuacji Autor powinien oznaczyć każdą z części posteru odpowiednim numerem i dołączyć narysowany przez siebie schemat wskazujący w jakim szyku poszczególne części powinny być złożone w całość. Można też po rozcięciu posteru złączyć poszczególne jego części taśmą klejącą na tylnej stronie, w sposób umożliwiający złożenie posteru do bardziej odpowiedniego do przesyłki formatu.

VI Międzynarodowa Olimpiada Geograficzna

W dniach 28.06-03.07.2006 roku odbyła się VI Międzynarodowa Olimpiada Geograficzna w Brisbane. W Olimpiadzie wzięły udział 23 kraje z całego świata.. Polska drużyna w składzie: Artur Malantowicz (LO im. S. Batorego z Warszawy), Jacek Próchniak (II LO z Lublina), Tomasz Przeździecki (III LO w Gdyni) oraz Jakub Redlicki (I LO z Łodzi) zdobyła pierwsze miejsce w klasyfikacji drużynowej. Kolejne miejsca zajęły: Estonia (II miejsce), Rumunia (III miejsce), Holandia (IV miejsce), Australia (V miejsce).

Jednocześnie w klasyfikacji indywidualnej Polacy osiągnęli następujące wyniki:

• Jacek Próchniak - I miejsce, złoty medal

• Jakub Redlicki - II miejsce, złoty medal

• Artur Malantowicz - VIII miejsce, złoty medal

• Tomasz Przeździecki - XVIII miejsce, srebrny medal

Na Międzynarodowej Olimpiadzie Geograficznej 10% uczestników otrzymuje złote medale, 20% - medale srebrne, natomiast 50% - brązowe. Rozdanie złotych medali odbyło się na sesji otwierającej Konferencję Międzynarodowej Unii Geograficznej w Brisbane.

Opiekunami polskiej drużyny oraz członkami Międzynarodowego Jury byli Wiesław Kosakowski (dyrektor III LO w Gdyni, członek Komitetu Głównego Olimpiady Geograficznej i Olimpiady Nautologicznej) oraz Katarzyna Kot (studentka UW i SGH, członek KG OGiON). Rolę obserwatora pełnił Tomasz Sawicki (student SGH, najmłodszy członek KG OGiON, laureat międzynarodowych olimpiad geograficznych).

W trakcie zawodów olimpijskich uczestnicy rozwiązywali trzy typy zadań. 92 Młodych Geografów z 23 krajów pisało 2,5-godzinny test, który dzielił się na pięć części. Każda z nich dotyczyła innego zagadnienia: klimatu na świecie, wybuchu wulkanu Merami na Jawie, migracji, gospodarki światowej oraz stosunków wodnych na Bliskim Wschodzie. Trzeba było wykazać się umiejętnością analizy materiałów kartograficznych, wykresów, modeli oraz rozległą wiedzą geograficzną Kolejnym etapem olimpiady była praca w terenie. Zawodnicy analizowali zagadnienia związane z nurtem Nowej Urbanistyki na przykładzie osiedla Kelvin Grove, a także wykonali mapę użytkowania terenu tej dzielnicy Brisbane. Ostatnią część konkursu stanowił zamknięty test multimedialny o problematyce ogólnogeograficznej.

Czas między merytorycznymi zadaniami Międzynarodowej Olimpiady Geograficznej wypełniały liczne wydarzenia dające możliwość poznania miasta Brisbane i regionu, a także integrujących środowisko Młodych Geografów. Należą do nich: prezentacje kulturalne i geograficzne 23 krajów, spacer po lesie deszczowym, oglądanie na żywo meczu footballu australijskiego na stadionie Gabba, kąpiel w Pacyfiku i grill na Złotym Wybrzeżu, wyprawa do podmiejskiego parku David Fleays, gdzie uczestnicy Olimpiady mogli zobaczyć osobliwości fauny australijskiej takie jak: koala, emu, dziobak, kolczatka, kangur, pies dingo.

Po oficjalnym zakończeniu zawodów VI Międzynarodowej Olimpiady Geograficznej odbyła się tygodniowa sesja terenowa w południowej części stanu Oueensland. Uczestnicy wyprawy, w tym Polacy, mięli m.in. okazje zwiedzić plantację bawełny Cubbie, stacje meteorologiczną i obserwatorium astronomiczne w Charleville, Wielkie Góry Wododziałowe oraz liczne, niewielkie miasta, gdzie można było doświadczyć typowego życia Australijczyków w interiorze i zrozumieć, jak duża jego część związana jest z przystosowaniem się człowieka do trudnych warunków środowiska naturalnego. (źródło: www.ogin.edu.pl)

24.09.2006